De AOW is het Nederlandse basispensioen van de overheid voor iedereen die de AOW-leeftijd bereikt. Het is een verplichte volksverzekering die een basisinkomen garandeert. Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt AOW op. Voor elk jaar dat u verzekerd bent, bouwt u 2% van een volledige AOW-uitkering op, met als doel 100% na 50 jaar verzekering.
Geschiedenis.
De AOW is in 1956 geïntroduceerd door de PvdA-minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Ko Suurhoff in het kabinet Drees-II.
De AOW is de opvolger van de door Willem Drees als minister van Sociale Zaken in 1947 ingevoerde Noodwet Ouderdomsvoorziening,
die uitdrukkelijk als tijdelijk bedoeld was.
De eerste AOW-uitkering op 2 januari 1957 werd de eerste uitbetaling gedaan aan een abtenaar.
Trekken van Drees werd gebruikt voor de mensen die een uitkering kregen van de in 1947 ingevoerde Noodwet Ouderdomsvoorziening. De wet was een basisuitkering voor ouderen die geen pensioen hadden en zo zelfstandig konden leven.
Van oorsprong was de pensioenleeftijd 65 jaar. In 1956 was de resterende levensverwachting van een 65-jarige 14 jaar (man)
en 15 jaar (vrouw). De laatste tientallen jaren neemt de resterende levensverwachting toe: in 2023 is dit 19,2 jaar voor
een man en 21,3 jaar voor een vrouw. Daarom is in 2012 de Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd (ook wel Wet VAP) aangenomen en
is de leeftijd gelijdelijk verhoogd. De pensioen leeftijd is momenteel 67 jaar en 3 maanden en afhankelijk van de geboortemaand.
De laatste jaren is echter het verwachte aantal levensjaren van een 65-jarige aan het dalen. In de wet is opgenomen dat de pensioenleeftijd
niet kan dalen. De pensioenleeftijd (die in 2031 zou worden herzien) zal dus waarschijnlijk ook na 2031 gelijk blijven.
Wat basis regels.
Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt AOW op. Voor elk jaar dat u verzekerd bent, bouwt u 2% van een volledige AOW-uitkering op, met als doel 100% na 50 jaar verzekering.
Uw AOW-pensioen gaat in op de dag dat u uw persoonlijke AOW-leeftijd bereikt. Deze leeftijd is momenteel 67 jaar en 3 maanden.
De hoogte hangt af van uw woonsituatie (alleenstaand of samenwonend/gehuwd) en of u altijd in Nederland heeft gewoond.
- Alleenstaanden ontvangen 70% van het nettominimumloon.
- Samenwonenden/gehuwden ontvangen elk 50% van het nettominimumloon.
- De bedragen worden halfjaarlijks aangepast aan de hand van het minimumloon.
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) is verantwoordelijk voor de uitvoering en uitbetaling van de AOW.
Koppeling aan het minimumloon.
De bruto AOW-uitkeringen worden bepaald door netto-nettokoppeling aan het minimumloon. Kort gezegd is voor alleenstaanden de netto AOW gelijk aan 70% van het netto minimumloon, en is voor gehuwden en samenwonenden de netto AOW per persoon gelijk aan 50% van het netto minimumloon, dus samen ontvangen gehuwden 100%.
Vervolgens worden deze netto bedragen op basis van speciale aannamen gebruteerd. Uiteindelijk is er de bruto-nettoberekening die het werkelijke nettobedrag oplevert. In 2022 was er sprake van een voorgenomen ontkoppeling van de AOW met het minimumloon.
Pensioen: tijd om je dromen waar te maken.
Stop met werken, maar stop niet met leven.
Financiering van de AOW.
De AOW-uitkeringen werden in 2023 geraamd op circa € 47,9 miljard. De AOW-premie bedraagt 17,9% van het
belastbare inkomen in box 1, verminderd met een evenredig deel van de heffingskortingen. Het geraamde premie-inkomen
bedroeg in 2023 ongeveer € 33 miljard. Ter compensatie van de gemiste premie-inkomsten als gevolg van de
heffingskortingen, verstrekt het Rijk aan het AOW-fonds de Bijdrage in de Kosten van de Kortingen (BIKK).
In verband met dit laatste verstrekt het Rijk de Bijdrage in de Kosten van de Kortingen (BIKK) aan de fondsen.
Daarnaast is er de aanvullende financiering door het Rijk. Voor 2023 worden deze geraamd op resp. € 2 miljard
en € 13 miljard.[34] (samen 31% van de uitkeringen). Voor wat betreft de rijksbijdrage is er fiscalisering van de AOW.
In verband met het categoriseren van de AOW als verzekering geldt de regel dat wie de AOW-leeftijd heeft bereikt
geen AOW-premie meer betaalt.
